İYS Rehberi: İzin alma, yönetme ve yasal yükümlülük

İYS (İleti Yönetim Sistemi), Türkiye'de ticari elektronik iletilerin (SMS, e-posta, arama) alıcı izinlerinin merkezi olarak kaydedildiği ulusal sistemdir; 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu kapsamında ticari içerikli ileti göndermek isteyen her hizmet sağlayıcının alıcının iznini İYS'ye işlemesi yasal zorunluluktur. Bilgilendirme amaçlı içerikler (sipariş onayı, randevu hatırlatması, OTP) İYS dışındadır; bu rehber ticari ileti gönderirken karşılaşacağınız izin akışını, sistemin teknik kurallarını ve iletiMerkezi entegrasyonunu açıklar.

TL;DR

İYS = ulusal ticari ileti izin kayıt sistemi. Ticari SMS göndermeden önce alıcı iznini İYS'ye işlemek zorunludur.
Bilgilendirme amaçlı SMS (sipariş, randevu, OTP, hizmet uyarısı) İYS dışındadır.
İzin alındığı günden itibaren 3 iş günü içinde İYS'ye işlenmelidir; geç işleme idari para cezasına tabidir.
İzin durumları: ONAY (göndermeye yetkili) veya RET (göndermek yasak). RET her zaman ONAY'ı geçersiz kılar.
iletiMerkezi'nde izinler panel veya iys-register endpoint'i ile (tek istekte 5000 kayıt) yüklenir; her gönderim öncesi iys-check ile sorgulanır.

İYS nedir, neden var?

İYS, Türkiye'de ticari mesajlaşmanın "kim, kime, hangi izinle yazıyor" sorusunu merkezi bir kayıt altında tutar. Tüketici şikâyet ettiğinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ve Ticaret Bakanlığı, gönderici hizmet sağlayıcıyı bu sistem üzerinden denetler. İYS kaydı ispat yükümlülüğüdür: izinli olduğunuzu ancak İYS'de kaydı varsa kanıtlayabilirsiniz.

İYS'yi işleten kurum MTS (Mesaj Yönetim Servisleri A.Ş.)'dir; iletiMerkezi gibi BTK lisanslı SMS sağlayıcıları İYS API'sine erişerek müşterileri adına izin kaydı oluşturur ve sorgular.

Ticari mi, bilgilendirme mi?

İYS yükümlülüğü yalnızca ticari içerik için geçerlidir. Aradaki ayrım uygulamada en sık karıştırılan konudur:

| Tür | İYS gerekli mi? | Tipik örnek | |---|---|---| | Bilgilendirme | Hayır | Sipariş onayı, kargo durumu, randevu hatırlatması, OTP, hizmet kesintisi uyarısı, fatura kesimi | | Ticari | Evet | İndirim duyurusu, kampanya, yeni ürün lansmanı, sadakat programı bildirimi, anket daveti | | Karma | Evet (içerik bütününe bakılır) | Sipariş bilgisi içinde "ayrıca yeni ürünümüze de göz atın" cümlesi |

Pratik kural: Mesajda satın alma, kullanım, marka tercihini etkilemeye yönelik herhangi bir promosyon/teşvik varsa içerik ticaridir; İYS izni gerekir.

İzin alma akışı: web formu, çağrı, fiziki sözleşme

İYS izninin alınma kaynağı kayıtta belirtilir. iletiMerkezi'nin desteklediği kaynak değerleri aşağıdaki gibidir; izni nereden aldığınızı doğru kodlamak yasal kanıt zincirinde kritiktir:

| Kaynak kodu | Anlamı | |---|---| | HS_WEB | Web formu, web sitesi onay kutusu | | HS_FIZIKI | Islak imzalı kâğıt sözleşme veya form | | HS_ISMERKEZI | Çağrı merkezinde sesli onay (kayıt altında) | | HS_EPOSTA | E-posta üzerinden alınan teyit | | HS_MESAJ | SMS üzerinden alınan teyit | | HS_FAKS | Faks ile alınan onay | | HS_OZNT | Özel nitelikli yöntem (hukuki kayıt) | | HS_DIGER | Yukarıdakilerin dışında | | HS_TUKETICI | Tüketici talebi üzerine | | HS_RET | Ret kaydı (alıcı iznini geri çekti) | | HS_TARAFIMA | Alıcı kendisi başvurdu | | HS_GENEL | Genel kabul |

İzin almanın yasal geçerliliği için form/kanal alıcıyı net bilgilendirmeli, "ticari elektronik ileti almayı onaylıyorum" ifadesi açık olmalı, ön-işaretli (pre-checked) onay kutusu kullanılmamalıdır.

3 iş günü kuralı

İzni aldığınız andan itibaren 3 iş günü içinde İYS'ye işlenmesi zorunludur. Bu süre yasal bir tampondur, müşteri reddi (RET) durumunda da geçerlidir: alıcı izni geri çektiğinde, sistemde bu kaydı 3 iş günü içinde güncellemezseniz sonraki gönderimlerinizde sorumluluk size kalır.

iletiMerkezi entegrasyonunda pratik akış:

Müşteri web formunu onayladığında ya da çağrı merkezinde "evet" dediğinde, sistemde anlık kayıt tutun.
Aynı gün veya en geç ertesi iş günü sonunda iys-register endpoint'ine batch (toplu) yükleyin.
Yanıttaki consentResult listesini kontrol edin; ret veya hata olan kayıtları kuyruğa alıp tekrar deneyin.

ONAY ve RET semantiği

İYS'de bir alıcı için en güncel kayıt geçerlidir, yani:

Alıcı önce ONAY verdi, sonra RET etti → göndermek yasaktır (en güncel RET kazanır).
Alıcı önce RET etti, sonra yeniden ONAY verdi → gönderebilirsiniz, ama izni alma kanalını dosyalayın.
Bir kez kayıtlı RET, alıcı kendisi tekrar onay vermeden silinemez.

Bu semantiği kod tarafında uygulamak: her gönderim öncesi iys-check ile doğrulayın; cache kullanıyorsanız maksimum saatlik (1h) bir TTL belirleyin, çünkü alıcı her an RET ekleyebilir.

Batch yükleme: 5000 kayıt sınırı ve atomic davranış

iys-register endpoint'i tek istekte 1-5000 izin kaydı kabul eder. Davranış atomic'tir: liste içinde tek bir kayıt geçersizse (source enum dışı, eksik tarih, geçersiz numara formatı vb.) tüm istek reddedilir. Bu nedenle:

Yükleme öncesi formatı kendi tarafınızda doğrulayın.
Hata gelince consentResult listesinden hangi kaydın hatalı olduğunu bulun, sadece o kaydı düzeltip yeniden gönderin.
5000 üstü liste varsa kendi tarafınızda chunk'layın.

Detay: iys-register API, iys-check API.

Sıkça sorulan sorular

S: OTP veya sipariş onayı SMS'i için İYS izni almam gerekir mi? Hayır. Bu içerikler bilgilendirme kapsamındadır ve İYS dışındadır. Ancak alıcının size telefon numarasını verirken bu tür bildirimleri alacağını bilmesi (KVKK aydınlatma metni) gerekir.

S: Müşteri "abonelikten çık" linkine bastığında ne yapmalıyım? 3 iş günü içinde iys-register ile status: RET kaydı yüklemelisiniz. Ardından bu numaraya ticari içerik göndermeyin. iletiMerkezi'nde add-blacklist endpoint'iyle hesap-içi de engelleyebilirsiniz.

S: KVKK izni almak İYS izni yerine geçer mi? Hayır. KVKK kişisel verinin işlenmesine, İYS ticari iletişime izindir. İkisi farklı yasal çerçevelerdir, ikisi de gereklidir. Detay: KVKK ve SMS.

S: İzin almadan ticari SMS gönderirsem ne olur? 6563 sayılı kanun ve İYS düzenlemeleri kapsamında alıcı başına idari para cezası uygulanır; tutarlar her yıl güncellenir, on binler/yüz binler TL mertebesindedir. Tekrar eden ihlallerde ceza katlanır.

S: APITEST başlığıyla göndereceğim test SMS'leri için İYS izni gerekir mi? APITEST başlığı yalnızca kendi test numaranıza gönderilebildiği için pratikte bir konu olmaz; yine de prod'a geçtikten sonra gerçek alıcılara giden ticari içerik için izin zorunluluğu geçerlidir.

S: B2B mesajda da İYS gerekli mi? Evet. Yasa alıcı tüzel kişi olduğunda da ticari ileti izni arar; alıcı tipi TACIR olarak işlenir.

iletiMerkezi'nde nasıl yapılır

Dört yol vardır:

Panel: Ayarlar → İYS sekmesinde tek tek veya Excel ile izin yükleyin, mevcut izinleri sorgulayın, ret işleyin.
API (iys-register): Tek istekte 5000'e kadar izin kaydı oluşturun. iys-register endpoint.
API (iys-check): Gönderim öncesi alıcı izninin durumunu sorgulayın. iys-check endpoint.
Send-sms ile birleşik: send-sms çağrısında iys=1 parametresiyle birlikte alıcı listesi yollarsanız sistem gönderim öncesi izni doğrular ve izinsiz alıcıları otomatik düşürür.

Hesap aç · iys-register API · send-sms API

Son güncelleme: 2026-04-30 · English version